Tag Archives | onderwijs

Zeven tips om het volgende schooljaar minder werkdruk te ervaren als team

Zeven tips om het volgende schooljaar minder werkdruk te ervaren als team.

  1. Inventariseer eens welke (niet lesgebonden) activiteiten afgelopen jaar  allemaal op school zijn geweest. Hoeveel tijd hebben die activiteiten gekost? Inclusief voorbereiding en alles? Halveer die tijd en schrap de helft van die activiteiten. Kies bewust.
  2. Spreek af hoe vaak een klas buiten de deur mag voor een excursie. Plan dat aantal zorgvuldig in, goed verspreid over het jaar en ga er niet overheen.
  3. Beperk het aantal lesgebonden taken. Schrap. Geef extra tijd voor taken waar nu te weinig tijd voor is.
  4. Zoek externe vrijwilligers of OOP voor kopieerwerk, opruimen, klaarzetten en het invoeren van toetsgegevens.
  5. Richt een evenementenbureau op van ouders en andere vrijwilligers (oud-leerlingen?) die alle buitenschoolse activiteiten organiseren.
  6. Laat leraren doen waar ze goed in zijn en plezier in hebben. Engels of  gym geven aan alle klassen, alle pleinwachten lopen, oplossingen bedenken voor het omgaan met de zorgleerlingen enzovoort.
  7. En deze 7de tip is er één die je zelf mag aanvullen. Welke tip kun jij zelf nog toevoegen?
    Deel het in het commentaarveld onder dit blog, dan kunnen andere scholen hier ook van profiteren!

Heel veel succes met de laatste loodjes tot aan de zomervakantie! En straks natuurlijk een fijne ontspannen vrije zomertijd.

0

Om los te laten is liefde nodig

Om los te laten is liefde nodig

Een gedicht van Nelson Mandela:

LOSLATEN

Om los te laten is liefde nodig.

Loslaten betekent niet dat ’t me niet meer uitmaakt,
Het betekent dat ik het niet voor iemand anders kan oplossen of doen.

Loslaten betekent niet dat ik ‘m smeer,
Het is het besef dat ik de ander ruimte geef.

Loslaten is niet het onmogelijk maken,
Maar het toestaan om te leren van menselijke consequenties.

Loslaten is machteloosheid toegeven,
Hetgeen betekent dat ik het resultaat niet in handen heb.

Loslaten is niet proberen om een ander te veranderen of de schuld te geven.
Het is jezelf zo goed mogelijk maken.

Loslaten is niet zorgen voor, maar geven om.

Loslaten is niet oordelen, maar de ander toe te staan mens te zijn.

Loslaten is niet in het middelpunt staan en alles beheersen,
Maar het anderen mogelijk maken hun eigen lot te bepalen.

Loslaten is niet anderen tegen zichzelf beschermen,
Het is de ander toestaan de werkelijkheid onder ogen te zien.

Loslaten is niet ontkennen, maar accepteren.

Loslaten is niet alles naar mijn hand zetten, maar elke dag nemen zoals die komt.
En er mezelf gelukkig mee prijzen.

Loslaten is niet anderen kritiseren of regulieren,
Maar te worden wat ik droom te zijn.

Loslaten is niet spijt hebben van het verleden,
Maar groeien en leven voor de toekomst.

Loslaten is minder vrezen en meer beminnen.

🙂

In het onderwijs is meer liefde nodig.

Om meer liefde te kunnen geven moeten we loslaten.

Om meer liefde te kunnen ontvangen moeten we loslaten.

Geef niet op! Houd vol!

0

Eerste Hulp Bij een Bijna Burn-out EHBBB

Eerste Hulp Bij een Bijna Burn-out
Een burn-out ontstaat niet van de ene op de andere dag. Het is het resultaat van een patroon dat er langzaam is ingeslopen. Juist medewerkers die hun werk heel serieus nemen en zich altijd meer dan 100% inzetten zijn hier gevoelig voor.

Enkele symptomen van een burn-out zijn: gevoel van uitputting, geen energie meer hebben, overgevoelig zijn voor prikkels, gevoelens van machteloosheid, piekeren, concentratieproblemen en de werkdruk niet meer aankunnen.

Het is belangrijk om in een vroeg stadium te ontdekken dat een burn-out op de loer ligt. Want dan ben je op tijd om snel maatregelen te kunnen nemen. Voor zowel de medewerker als de collega’s en de leerlingen is het heel vervelend, of beter gezegd: een ramp als iemand thuis komt te zitten.

EHBBB voor de medewerker:

  • Zorg dat je op tijd ontspant.
  • Leer goed om te gaan met je perfectionisme. Goed is goed genoeg.
  • Leer om voor jezelf op te komen.
  • Bewaak je eigen grenzen (ook en vooral naar jezelf).
  • Leer om je tijd goed te plannen en te bewaken.

 

EHBBB voor de leidinggevende:

  • Zorg voor een klimaat waarin mensen zich durven uitspreken, ook als het niet zo lekker loopt.
  • Creëer ruimte om naar elkaar te luisteren en elkaar te helpen als het nodig is.
  • Maak dingen bespreekbaar en wees alert op de signalen (zie onze checklist!).
  • Als je merkt dat een medewerker zich steeds vaker negatief gaat uitlaten, ga dan in gesprek, zorg voor een luisterend oor. Zoek samen naar oorzaken en oplossingen.
  • Grijp snel in, want negativiteit kan zeer besmettelijk zijn. Als er één medewerker in de spiraal naar beneden belandt, dan lopen collega’s ook gevaar.

 

Is er iemand in het team bij wie je één van de genoemde symptomen ziet?
Wacht dan niet af maar bied EHBBB.

0

Zeven opkikkers voor leraren

Zeven opkikkers voor leraren
We ontvingen laatst een e-mail van een lezer. En we schrokken een beetje. Want wat schreef Anneke W? “Jullie zijn een beetje negatief geworden. Ik lees steeds alleen maar dat het niet goed gaat. Dat mensen overspannen worden, of in een dip zitten. Of dat er ruzie in het team is en dat mensen uitvallen. Ik wil nu wel weer eens iets vrolijks lezen.”

En eigenlijk… vinden we dat Anneke wel een beetje gelijk heeft. Want onderwijs is gewoon leuk. Voor de klas staan kan een feest zijn. Met leerlingen (en collega’s) kun je enorm veel lol hebben.

En soms… is het nodig om lol in je eentje te maken. Daarom, speciaal voor Anneke,
deze zeven opkikkers voor een regenachtige dag!

  1. Koop een hele grote bos bloemen, zet ze midden in de kamer en geniet ervan. Bekijk ze, ruik eraan, teken ze na. Koop eigenlijk maar twee of 3 bossen. Nog leuker.
  2. Ga onder de zonnebank. Je knapt er enorm van op en je wordt nog bruin ook.
  3. Neem wisselbaden. Niet te koud, niet te heet, maar net genoeg om er energie van te krijgen.
  4. Ga de hele avond in bad. Zorg voor een lekkere olie, kaarsjes, muziek. Maak er een uitje van voor jezelf. Heb je geen bad? Vraag iemand met bad of jij er een avondje in mag.
  5. Weet je nog een liedje of dansje dat je vroeger als kind gedaan hebt op de basisschool? Voor een show of wedstrijd of demonstratie? Zoek de muziek op (op Spotify of Youtube) en kijk of je het liedje nog precies weet.
  6. Ga een minuut touwtje springen. Het maakt niet uit of je een springtouw hebt… als je er geen hebt gebruik je een onzichtbaar touw. Zet een timer en ga!
  7. Ga een paar minuten in een bakkerswinkel staan. Je hoeft niks te kopen, je hoeft alleen maar te ruiken. Ogen dicht mag. Bedenk een mooie smoes voor als je per ongeluk toch aan de beurt bent.

Zoek het kind in jezelf. En geniet. Hoeft niet alleen, samen mag ook. Of met je hele team. Allemaal goed.

0

Is het eigenlijk erg om het ‘druk druk druk’ te hebben?

Is het eigenlijk erg om het ‘druk druk druk’ te hebben?

Zoals gewoonlijk is december weer de drukste maand van het jaar.
Voor iedereen, maar vooral voor onderwijsmensen.
En voor jou? Heb jij het ook ‘druk druk druk’?
En heb je wel eens gekeken waar je het dan eigenlijk ‘druk druk druk’ mee hebt?
Wat is die drukte nu eigenlijk? En is het erg om ‘druk druk druk’ te zijn?
Of zeg je alleen maar dat je het druk hebt, omdat iedereen zegt het druk te hebben?
Of heb je overal wel voldoende tijd voor, maar heb je het gevoel dat je het druk hebt doordat je steeds van alles moet?

Laten we heel eerlijk zijn: een redelijke portie stress is belangrijk om goed te kunnen functioneren. Als jij je druk voelt, je druk maakt, maakt je lichaam adrenaline aan en daarmee functioneer je beter, ben je scherper en alerter en ligt je prestatieniveau hoger.
Wij mensen kunnen dus niet zonder stress.
Als je het niet druk hebt, of je niet druk maakt, kun je deze stress toch oproepen om je lichaam de benodigde adrenaline te laten produceren. Heel simpel: je roept tegen iedereen dat je het zo druk hebt. Je zult zien dat je je meteen ook heel druk voelt.
En bingo: je presteert beter.

Maar als stress te lang duurt en jouw lichaam constant adrenaline aanmaakt, dan is het tijd om het anders aan te pakken. Want bij langdurige stress kom je lichamelijk en geestelijk onder druk te staan en dat is ongezond.

Dus ja: december is de perfecte maand om jouw “echte” stressniveau te meten en er een analyse op los te laten.
Kijk eens hoe vaak jij “ja, meestal wel!” antwoordt op de volgende vragen:

  1. Ga je met plezier naar je werk?
  2. Kun je bij problemen goed inschatten wat je er mee moet (en of je er iets mee moet)?
  3. Heb je iedere dag een moment voor jezelf?
  4. Kun je goed omgaan met heftige emoties bij jezelf?
  5. Kun je goed omgaan met heftige emoties bij een ander?
  6. Heb je mensen in je omgeving die naar je luisteren en jou waarderen?
  7. Ben je trots op de dingen die je hebt bereikt?
  8. Is er iedere dag wel iets waar jij om kunt lachen?
  9. Voel je je een professional in je werk?
  10. Kun je op jouw werk (mee) beslissen over voor jou belangrijke zaken?
  11. Voel je je lichamelijk gezond?
  12. Heb je een goede nachtrust?

Als je op de meeste vragen positief kunt antwoorden, dan gaat het prima met je.
Misschien is er wel eens een dingetje, maar dat hoort natuurlijk bij het leven.

Maar misschien zijn er wel eens vragen waar je “nee, meestal niet…” op geantwoord hebt.
Kijk nog een keer naar die vragen.
Heb je het echt te druk?
Houd je jezelf voor de gek of is er echt iets aan de hand?
Beslis voor je zelf of het belangrijk voor je is om er iets mee te doen.
Of je er misschien met iemand over wilt praten. En dan liefst vóór de kerstvakantie.
Want dan heb je waarschijnlijk zeker de tijd om bij te tanken.
Of heb je het dan juist extra ‘druk druk druk’?

 

 

0

Hoe pak jij verzuim aan in je onderwijsteam?

Hoe pak jij verzuim aan in je onderwijsteam?

Wij weten dat veel niet-leidinggevenden onze blogs lezen. Dus als jij geen leidinggevende bent in het onderwijs, dan vragen we je om deze blog door te sturen aan jouw directeur of schoolleider.

Deze blog gaat over geld!

Er is een enorme zak subsidie beschikbaar in het Basisonderwijs voor preventie van verzuim. Bij het Vervangingsfonds.

Quote: Het doel van de subsidie ‘Lerend Werken’ is schoolleiders in de eigen werkomgeving te ondersteunen bij hun verdere professionalisering op het gebied van de verzuimaanpak op hun school. http://www.vervangingsfonds.nl/verzuim—re-integratie/aanpak/subiside-lerend-werken

En zoals je inmiddels gewend bent van ons, geven wij er natuurlijk meteen 5 tips voor jou bij, zodat je alvast een beginnetje kunt maken met de aanpak van verzuim bij jou op school:

  1. Zorg dat je in de pauzes in de koffiekamer zit, zodat je hoort wat er besproken wordt. Wordt er veel geklaagd? Of valt er wel eens een ongemakkelijke stilte als jij er bij komt zitten? Wees dan extra alert.
  2. Maak regelmatig een praatje met je leraren. Vraag hoe het met ze gaat, of je iets voor ze kunt doen. Bied een luisterend oor.
  3. Koop op gezette tijden een kleinigheidje voor je leraren. Een plantje, een kaartje, een dingetje. Iets kleins, waar je je waardering mee uit.
  4. Als er erg veel buitenschoolse activiteiten zijn en/of feesten, schrap dan een aantal vergaderingen. Zet de mededelingen die echt noodzakelijk zijn op de mail.
  5. Stel prioriteiten voor jezelf: wat is echt belangrijk? Houd het daarbij.

We wensen je een fijne tijd & veel plezier op school!

0

Het is nooit af en nooit genoeg

Het is nooit af en nooit genoeg

Ik was laatst in een klas waar de leraar nogal onvriendelijk was tegen de leerlingen. Die staken keurig hun vinger op als de leraar een vraag stelde, maar hij gaf ze te weinig tijd om te antwoorden. Er gingen dus steeds minder vingers in de lucht.

Na afloop van de les zei hij tegen mij:
“Ik snap het niet. Dit is toch echt een leuke les, maar ze waren echt niet betrokken. Ze waren weer met andere dingen bezig.”

Toen ik hem de videobeelden liet zien, sprongen hem de tranen in de ogen. “Het is mijn eigen schuld.”

En daarna kwam het hele verhaal eruit.
Dat hij ’s nachts zo slecht sliep.
Dat hij ’s morgens geen zin had om naar zijn werk te gaan.
Dat hij er tegenop zag om de leerlingen weer te zien.
Dat het gebabbel in de koffiekamer hem steeds meer ging irriteren.
En dan die vergaderingen, het nakijkwerk, de projecten en feesten die er aan komen….
En dat terwijl hij vroeger fluitend naar school fietste en zijn werk met zoveel enthousiasme deed.
“Ik heb het gevoel dat het niet uitmaakt wat ik doe. Het is nooit af, het is nooit genoeg.
Ieder jaar hetzelfde kringetje….

girl-1064659

En de teamleider neemt nooit de tijd om naar me te luisteren.”

Herken je dit? Bij een leraar in jouw team of bij jezelf?

Dan wordt het echt tijd om pas op de plaats te maken.

Ons advies voor jou of jouw teamlid is:

  1. Bedenk wat er nodig is om weer met plezier naar school te gaan.
  2. Maak onderscheid tussen wat je echt moet doen en wat je kunt laten.
  3. Zorg dat je weer goed gaat slapen. Doe ontspanningsoefeningen, sport of wandel. Zoek eventueel ergens hulp. Goed slapen is erg belangrijk.

Weet je al dat wij een online training hebben: In 10 stappen van werkdruk naar werkplezier? Misschien is dat wat voor jou?
Je kunt in ieder geval onze gratis introductie-les bestellen, zodat je kunt kijken of deze training iets voor jou is.

Informatie en bestellen:

Leraar met een te hoge werkdruk

Misschien ben jij wel die teamleider die te weinig tijd heeft.
Je wilt wel, maar je weet echt niet wanneer.
Ook jij mag natuurlijk die gratis introductie-les uitproberen :).

 

0

De administratieve spoken in het onderwijs

De administratieve spoken in het onderwijs

Je kent het wel:

* stapels nakijkwerk;
* leerlingvolgsystemen
* verslagen van gesprekken met ouders, externen, leidinggevenden;
* notulen van vergaderingen;
* het invoeren van gegevens in magister;
* verzuimregistratie;
* handelingsplannen;
* groepsplannen;
* aantekeningen van scholingen;
* kattenbelletjes van telefoontjes;
* uitstroomprofielen;
* ontwikkelingsprofielen;
* toetsopbrengsten;
* observatiegegevens;
* gedragsnotities;
* plannen van aanpak;
* je eigen POP bijhouden;
* lerarenregister invoeren;
* calamiteiten noteren;
* en dan ben ik vast nog wat vergeten.

In het onderwijs is het heel normaal om al dit soort zaken bij te houden: een enorme administratie.
Wij kennen mensen die zich ziek gemeld hebben omdat ze bezweken onder de administratielast.

Maar laten we even eerlijk zijn: je bent leraar, geen administratief medewerker.
En je kunt van Sander Dekker zeggen wat je wilt, maar in een ding heeft hij zeker wel gelijk: “De bureaucratie in het onderwijs, waar talloze leerkrachten onder zuchten, moet hard aangepakt worden.” Administratieve spoken!

Er spoken namelijk nogal wat fantoomregels in het onderwijs rond.
Regels die zogezegd opgelegd zijn door de Inspectie of het LVS. Terwijl dat dus helemaal niet zo blijkt te zijn. Handelingsplannen en een LVS zijn bijvoorbeeld niet verplicht. En notulen? Daar kan je best zonder; een afsprakenlijst is voldoende. Scholen zijn vrij om zelf te kiezen hoe zij zich aan de eisen willen houden. Verjaag de administratieve spoken!

Welke eisen dat zijn?

 

Niet verplicht


Verplicht
Toetsen Een kleutertoets is niet verplicht.

Methodetoetsen zijn ook niet verplicht.

De Inspectie adviseert het eens per jaar afnemen van een landelijk genormeerde toets in alle leerjaren.

Een eindtoets voor alle leerlingen van groep 8 voor taal en rekenen is verplicht vanaf 2015.

Leerling-volgsysteem Het leerlingvolgsysteem van Cito of ParnasSys is niet verplicht.

Scholen zijn vrij te kiezen hoe ze ontwikkelingen in kaart brengen.

Een samenhangend systeem voor het volgen van prestaties en ontwikkelingen van leerlingen is verplicht.

Ontwikkelingen laten zien is voldoende.

Sociaal emotionele ontwikkeling Scholen zijn niet verplicht tot gebruik van SCOL of ZIEN.

Scholen zijn vrij in het kiezen van een (eigen) systeem.

Scholen moeten de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen volgen.

Inspectie adviseert een zelfrapportage door leerlingen.

Kleuter-observaties Kleuterobservaties zijn niet verplicht. Scholen moeten de sociaal-emotionele ontwikkeling van leerlingen volgen.
Individueel handelingsplan Individueel handelingsplan is niet verplicht.
Groepsplan Een groepsplan is niet verplicht.

Minimale plannen als didactisch hulpmiddel zijn voldoende.

Ontwikkelings-perspectief (OPP) Ontwikkelingsperspectief hoeft niet voor het basis ondersteuningsaanbod zoals begeleiding van dyslexie of kortdurende remedial teaching. Een OPP is verplicht voor alle leerlingen in het reguliere onderwijs die extra ondersteuning nodig hebben.

Een OPP is verplicht voor leerlingen in het speciaal (basis) onderwijs. Leerlingen kunnen daarbij geclusterd worden.

Bron tabel: http://wij-leren.nl/regeldruk-administratie.php

 

Hoe komt het dan dat zoveel leraren zich (nog steeds) te lang en teveel bezig houden met de administratie?
Omdat angst regeert! De angst om afgerekend te worden op cijfers, door de inspectie, door ouders, de media. De angst die leeft bij veel leidinggevenden in het onderwijs, maar vooral bij besturen, en bovenschoolse besturen. En omdat het makkelijk is om aan alle scholen van eenzelfde bestuur dezelfde eisen te stellen.

En nee, het is niet makkelijk om daar tegenin te gaan.
Maar het kan wel. Door als schoolteam samen te kijken naar de eisen van de inspectie en samen af te spreken hoe je daar als school aan wilt voldoen. Betrek daar ook de MR bij. En vraag het bestuur of je aan hen verantwoording mag afleggen. Want als je je administratie kunt uitleggen aan je bestuur, dan kan je dat ook aan de inspectie.

Het schooljaar is nog maar net begonnen… ga jij dit jaar ook met jouw team op spokenjacht?
En gaan jullie de werkdruk verminderen door de administratie te verminderen?

Succes!

 

 

0

Gooi het maar weer op het bordje van de leraren

Gooi het maar weer op het bordje van de leraren

Zes richtlijnen om als school niet te bezwijken onder de maatschappelijke verantwoordelijkheid

Je kunt soms geen krant openslaan, geen actualiteitenprogramma zien, of er wordt wel weer een maatschappelijk probleem op het bord van het onderwijs gelegd. Of het nu gaat over gezondheidsthema’s zoals overgewicht, roken, voeding en bewegen, of over duurzaamheid en milieubewustzijn, seksuele ontwikkeling en voorlichting, (digitaal) pesten, sociale en etnische integratie of radicalisering, regelmatig gaat de wijsvinger en de kritische blik richting het onderwijs. Onder het motto: Als ‘het’ thuis niet (goed) gebeurt, dan moet de school in actie komen.

En dat terwijl er op scholen al zoveel gebeurt.
En dat terwijl het bordje van veel leraren al overvol ligt.
Soms ook met zaken die als minder relevant worden ervaren door de leraren. Zoals de vele administratieve verantwoordingstaken en de werkdruk die dat geeft. Ook daar staan de media bol van. We kennen allemaal het verhaal.

Maar horen die belangrijke maatschappelijke thema’s wel thuis in het onderwijs?

Ja. Natuurlijk horen ze er thuis. Omdat school een afspiegeling is (of: kan zijn) van de maatschappij én omdat een school ook een opvoedende taak heeft.

En natuurlijk kom je als school in actie wanneer er bepaalde zaken spelen onder de leerlingen en hun ouders.
Natuurlijk ben je als leraar bezorgd als je ziet dat leerlingen ’s morgens moe en lamlendig in een stoel hangen omdat ze niet voldoende hebben geslapen en ook nog niet hebben ontbeten. Dan ga je op zoek naar een passend antwoord, in gesprek met de leerlingen en hun ouders. Zo zijn er scholen die kiezen voor een ontbijt op school.

En natuurlijk ga je het gesprek aan met leerlingen van wie je ziet dat ze zich ontwikkelen met hun rug naar de maatschappij, zich terugtrekken in een wereld die negatief en vijandig is naar de waarden en normen die we in Nederland nastreven. Als school ontwikkel je hier een visie op en misschien start je wel een speciaal project.

En natuurlijk heb je een aanpak om pesten te voorkomen en op te lossen.

Maar hoe voorkom je nou dat al die thema’s de docenten boven het hoofd groeien?
Je wilt beslist geen burn-out in jouw team.
Wij helpen jou daar graag bij:

Zes richtlijnen om als school niet te bezwijken onder de maatschappelijke verantwoordelijkheid

  1. Kijk altijd naar wat er bij jou op school speelt. Je hoeft niet de problemen van de hele wereld op je nek te nemen. Kijk naar wat er nodig is voor jouw leerlingen en onderneem daar actie op. Maar ga geen apart programma ontwikkelen voor gezonde voeding en beweging als dat op jouw school geen thema is of wanneer dat vanuit de ouders al heel goed wordt gedaan.
  2. Vertrouw op het gezonde verstand van je team. Leraren voelen haarfijn aan welke thema’s spelen en welke niet.
  3. Kijk ook altijd naar wat er al gebeurt op school, binnen een vak, door een individuele docent of in het kader van een project. Dan is het misschien al genoeg om het te actualiseren of het wat uit te breiden.
  4. Voor sommige thema’s is misschien wel ergens een subsidie beschikbaar. Onderzoek dit en pak je kansen om daar gebruik van te maken.
  5. Samenwerking/uitwisseling met een andere school kan een goede oplossing zijn. Samen sta je sterker dan alleen, je kunt elkaars deskundigheid heel goed delen en de taken verdelen. Dat levert extra tijd en energie op.
  6. Laat je niet meeslepen door hypes. Doe gewoon waar je als school goed in bent: goed onderwijs verzorgen, zodat de leerlingen straks met de juiste bagage naar een vervolgopleiding of een werksituatie kunnen. Zodat leerlingen steeds meer prettige, meedenkende burgers zijn, worden en blijven.smiley

Wij wensen je nog een paar heel mooie schoolweken vóór de zomervakantie start!

0

De leraar als rots in de branding

De leraar als rots in de branding

Hoe blijven leraren ‘de rots in de branding’?
Zeven tips voor leraren in woelige tijden.

Dat een leraar een heel belangrijke factor is voor leerlingen/studenten in het beleven van school is meer dan bekend.
Misschien is het wel de belangrijkste factor.
De leraar als rots in de branding.
Een goede leraar inspireert, motiveert, stimuleert, is een voorbeeld, kan troosten, leert onderscheiden, relativeren. En zo kunnen we de lijst nog wel eindeloos aanvullen.
Een leraar heeft dan ook heel wat in huis. Zowel vakinhoudelijk als menselijk. Alle compassie, liefde, kennis en kunde, op het juiste moment, in de juiste hoeveelheid. Ga er maar aan staan. En dat doen heel veel docenten heel graag.

rots in de branding

rots in de branding

Maar wat nu als er heel ingrijpende gebeurtenissen zijn die de wereld doet opschrikken en die ook doorspelen in de klas? Wat betekent dat voor een docent? Het is heel actueel. De tegenstellingen in de wereld weerspiegelen zich ook in de klas. Vroeger, zo’n 25 jaar geleden was dat ook al zo, maar de complexiteit heeft zich verhevigd.

Hoe zorg je ervoor dat jouw leraren de rots in de branding kunnen zijn? Hoe zorg je ervoor dat ze zich gesteund voelen?

Zoals een paar maanden geleden, vlak na de aanslagen in Parijs . Een docente vertelde mij dat een klein groepje leerlingen begon te praten over wat er gebeurd was. “Het is allemaal nep” riep een jongen. “Ja” voegde een ander toe, “allemaal ketchup. Er is niets van waar”.

Zo ging het gesprek nog even door. De ene complot theorie na de andere vloog over tafel en ‘het was allemaal de schuld van de Amerikanen’. De sfeer in de klas was onaangenaam en vijandig aan het worden en de docente voelde zich heel ongemakkelijk en zelfs boos.
Ze vroeg zich af: wat kan ik het beste doen? Ga ik het gesprek aan of vermijd ik dat juist? Als er iets geroepen wordt, hoe reageer ik dan? En wat doe ik met mijn eigen emoties?

Dit speelde zich af op een school voor MBO. In het basisonderwijs zal de reactie van de kinderen anders zijn. Leerlingen zullen daar vaker angstig zijn, of onrustig. En ook dat vraagt een passende en sterke reactie van de leraar.

En pas geleden werden we weer opgeschrikt door de aanslag in Brussel. De ochtend na de aanslag ging de docente op z’n zachts gezegd met een onrustig gevoel naar school. En die onrust maakte dat ze niet sterk in haar schoenen stond. Hoe graag ze er ook voor haar leerlingen wilde zijn, het liefst had ze zich op dat moment even teruggetrokken.
Wat zij zo nodig had en waar zij op hoopte was een moment van delen en ruggespraak met collega’s: begripvol, respectvol en veilig. En vervolgens een duidelijke lijn of kader als gezamenlijk uitgangspunt.

Hoe kun je dat faciliteren als leidinggevende?

Zeven tips voor een team: iedere leraar als een rots in de branding:

  1. Na zo’n dramatische gebeurtenis: stuur alle docenten een mail of bericht en nodig ze uit om even samen te komen vóórdat alle lessen beginnen. Verplicht, maar ook zo uitnodigend dat iedereen graag wil komen.
  2. Zet dit onderwerp op de agenda van een studiedag of overleg.
    Bespreek met het team hoe je hier mee om gaat. Wissel van gedachten. Stel een gezamenlijke lijn vast.
  3. Geef ruimte aan de emoties: alles mag er zijn en gezegd worden. Ook de negatieve emoties en de obstakels. Pas als een emotie geuit is komt er ruimte voor een mogelijke oplossing.
  4. De sleutelwoorden voor een goed gesprek in de klas zijn: begrip, respect, aandacht, luisteren, veiligheid. Laat dit ook de leidraad zijn in de gesprekken in het team. ‘Teach what you preach’.
  5. Zorg voor dialoog in plaats van discussie. Zoek daar samen technieken/ werkvormen voor. Oefen die door ze ook in het gezamenlijk overleg toe te passen. Denk bijvoorbeeld aan ‘the talking stick’ ( Stephen Covey) Kijk voor een filmpje hier over naar https://youtu.be/HUxi-Zc45tA
  6. Spreek af hoe je omgaat met grensoverschrijdend gedrag en hoe je dat in de klas bespreekbaar maakt.
  7. Ga individueel in gesprek met docenten die een extra steuntje in de rug nodig hebben.

Deze zeven tips zijn er om te voorkomen dat docenten zich terugtrekken en misschien op een negatief eilandje terecht komen.
Geef de positieve energie die je samen kan genereren een kans.
En als je als leidinggevende zelf behoefte hebt aan ondersteuning hierbij, zoek dan een sparringpartner om je te helpen.
Ook dan geef je het goede voorbeeld.

0